آکاایران: بازیهای محلی استان چهار محال و بختیاری



آکاایران بازى هاى چهارمحال و بختیارى عبارتند از:آب نخور تو، آبجى گلبهار، آزادی، آهاى بره را دزدیدن، استاد را مگیر شاگرد را بگیر، استا مرا زد، الختر، الخترو، الک دولک، الله داد، بابا شیطونی، بابا هیزم کش، بزن بزن، بکش بکش، بنفشه، پرستن، پشتک بازی، تالون خراب، تپ چو، ترکه بازی، تقلا، توپى چوبی، تیراندازی، تیر و کمان، تیر و نشانه، جِجِه، جست و خیزک، جفت و خیزک، چاله چاله ای، چرخم چلنگ، چقه، چنگ و چاله، چوب بازی، چوب تل، چوب معده، چوپان داش، چوچلی، حلال و حرام، حمام حمام، حیدری، خاله رورو، خرس بازی، خرمنگل، خورجین، خونه خونه بازی، دُربازی، دُرنه آپاش، دست بده قلیان بکش، دست روى سر، دو گوبه، دو هدیه بیار، دیزبازی، سبزه میدون، سرسرک بازی، سواربازی، سوارکارى و تیراندازی، سو گردم، شال بازی، سه خط، شیر و پلنگ، عثمانکی، على داد، قایم قایمکی، قرت بازی، قصدقصدک، قلاغ پر، قلعه قلعه، قلندر، قیچى – نخودچی، قیقاج، کفش و چوب، کله بَرد، کوچوکوچو، کوکو برک، کیه کیه درمى زنه؟، گرگم به هوا، گره برفی، گشتم گشتم، گل از ما، گندم گندم، لال بازی، مرده لاش، مى کنه آیقیه، ملاملائی، موش و گربه، میخ درنا، هفت سنگ، هل هله گرگ چمبری، یک پا یک پا، یوزپلنگ بازی، ….

  • آزادی (شهرکرد)
  • استا مرا زد
  • الخترو (alaxtaru)
  • پشتک بازی
  • تیر و کمان
  • حلال و حرام
  • خرکم
  • دست به شلاق
  • زار گزیدم (شهرکرد)
  • سوارکاری و تیراندازی
  • کُشتی مُقلی (شهرکرد)
  • کیه کیه در می زنه؟ (شهرکرد – بروجرد)
  • لال بازی (شهرکرد)
  • هُوپَ هُوپَک
آزادى (شهرکرد)
دو نفر استاد انتخاب مى شوند و یارگیرى مى کنند. سپس به روش شیر یا خط تعیین مى کنند که کدام دسته باید گرگ شود. بازى با حملهٔ دستهٔ گرگ ها آغاز مى شود. آنها باید سعى کنند افراد دستهٔ مقابل را بگیرند. هرگاه یکى از افراد دسته اسیر شد، سایرین باید به کمک او بشتابند و او را آزاد کنند. براى این کار کافى است یکى از افراد دستهٔ برّه ها، دست خود را به یکى از افراد دستهٔ گرگ ها بزند. آن وقت شخص گرفتارشده آزاد مى شود. لازم به یاد آورى است که شخص گرفتار تنها در صورتى آزاد مى شود که فردى که دست خود را به گرگ مى زند بگوید: آزاد شده. آزاد کردن اسیر کار دشوارى است زیرا حمله کننده خود نیز به خطر مى افتد و ممکن است گرفتار شود. بازى آن قدر ادامه پیدا مى کند تا افراد یک دسته همه اسیر شوند، آن وقت جاها عوض مى شود.
استا مرا زد
کاغذ را به قطعه هاى کوچک مى بُرند و براى هر بازیکن یکى از تکه هاى کاغذ را در نظر مى گیرند. فقط روى یکى از آنها مى نویسند ‘اوستا’ و باقى کاغذها سفید مى ماند. کاغذها را درهم مى کنند و هرکس یکى از آنها را برمى دارد. هیچ کس نمى داند چه کسى استاد شده است و هرکس فکر مى کند دیگرى استاد شده است. استاد اصلى نباید بگذارد کسى متوجه شود.
در زمانى که مطمئن است کسى متوجه او نیست به یکى از بازیکنان چشمک مى زند. آن بازیکن باید کاغذ دست خود را زمین بى اندازد و بگوید: ‘اوستا مرا زد’ . بعد استاد به ترتیب با دیگر بازیکنان هم همین کار را مى کند. وقتى همه، کاغذهاى خود را زمین انداختند، نفر آخر بازنده مى شود و دیگر بازیکنان بر سر او مى ریزند و او را مى زنند. اگر استاد به کسى اشاره کند و او کاغذ خود را به زمین نیندازد، او هم سوخته است و کتک خواهد خورد. اگر در موقع اشارهٔ استاد یکى از بازیکنان متوجه او شود، مى گوید: ‘اوستا را دیدم که دزدى مى کرد’ و بقیه افراد مى پرسند: ‘چطوری؟’ و او نشانى مى دهد و مثلاً بگوید با چشم راست یا چپ. وقتى استاد شناخته شود، بازى تمام مى شود و دور دیگرى آغاز مى شود.
الخترو (alaxtaru)
از هر گروه یک بازیکن به وسط مى آید و یک پاى خود را بلند مى کند و با دست، پاچهٔ شلوار خود را مى گیرد. سپس هریک از دو بازیکن سعى مى کند با تنه زدن به بازیکن دیگر او را بى اندازد. هر بازیکنى که مجبور شود پاى خود را زمین بگذارد، مى سوزد و یک امتیاز به دستهٔ مقابل تعلق مى گیرد. به ترتیب همهٔ بازیکنان دو گروه، دو به دو مسابقه مى دهند و امتیازها محاسبه مى شود. هر گروهى که امتیاز بیشترى کسب کند، از گروه مقابل کولى مى گیرد.
پشتک بازى
بازیکنان به دو گروه مساوى تقسیم مى شوند و با قرعه کشى گروه بازنده را مشخص مى کنند. افراد این گروه همگى به صورت چمباتمه داخل میدان مى نشینند و حالت دفاعى به خود مى گیرند. افراد بیرون دایره حالت تهاجمى به خود مى گیرند و با دست زدن به افراد داخل، حمله مى کنند. افراد داخل میدان نیز با حرکت پا (جهش از عقب) به دفاع مى پردازند. اگر پاى آنها به پاى افراد خارج از میدان برخورد کند، جاى دو گروه عوض مى شود. لازم است گفته شود که افراد داخل میدان ضمن حرکت پا به عقب، حتماً باید دست هاى آنها روى زمین باشد. در این بازى برد و باخت مطرح نیست و هرچند بار که بازیکنان مایل باشند، بازى را تکرار مى کنند.
تیر و کمان
ابتدا در فاصلهٔ ۵-۱۰مترى خط شروع، نشانه اى مانند یک قوطى خالى یا پلاستیکى را در محلى بلند به ارتفاع ۱-۲ متر، روى زمین قرار مى دهند. سپس بازیکنان به دو گروه مساوى تقسیم مى شوند و در کنار خط تعیین شده به صف مى ایستند. آن گاه به نوبت با سنگ ریزه هائى که به عنوان تیر با خود دارند و به کمک کمان، هدف را نشانه گیرى مى کنند. داور به ازاى هر سنگى که به هدف بخورد، یک امتیاز براى آن بازیکن محسوب مى کند و در پایان گروهى که بیشترین امتیاز را آورده باشد، برندهٔ بازى خواهد بود.
حلال و حرام
ابتدا بازیکنان دو نفر را به عنوان استاد که سردار خوانده مى شود، انتخاب مى کنند. استادها یاران خود را جدا مى کنند و هر گروه در گوشه اى قرار مى گیرد. سپس استادها سنگ و چوب را برمى دارند و یکى را با آب دهان خیس مى کنند که به آن حرام مى گویند و دیگرى هم حلال خوانده مى شود. بعد، بچه ها را یکى یکى صدا مى کنند و از آنها دربارهٔ حلال و حرام سئوال مى کنند و حرام ها را در گوشه اى مى نشانند و حلال ها را در گوشه اى دیگر. پس از آن، کسانى را که حرام شده اند دو به دو مى کنند. چهار نفر دست و پاى آنها را مى گیرند و از زمین بلند مى کنند و سه مرتبه پشت آنها را به هم مى کوبند. در آخر استادها بین حلال ها و حرام ها آشتى برقرار مى کنند و بازى دوباره آغاز مى شود.
خرکم
بازیکنان ابتدا به دو گروه مساوى تقسیم مى شوند و با قرعه کشى گروه غالب را تعیین مى کنند. گروه مغلوب خم مى شود و هر نفر با دست کمر نفر جلوئى خود را مى گیرد. آن گاه گروه غالب به ترتیب قوى بودن پرش خود را انجام مى دهد، زیرا اولى باید از ستون بگذرد و روى کمر فرد اول ستون مستقر شود. نفر دوم روى کمر نفر دوم ستون و … وقتى پرش ها انجام شد، نفر اول باید فوراً از یک تا بیست بشمارد، اگر موفق شد، دوباره پرش را انجام مى دهند. اگر گروه غالب ضمن پرش و یا در حین شمارش، دچار خطا شود، موقعیت دو تیم عوض مى شود. در پایان چند دوره بازی، گروه برنده باید، مسافتى را از گروه بازنده سوارى بگیرد.

به گزارش آکاایران منبع : ویستا

منبع : ایران مطلب

منبع :

گردآوری توسط بخش بازیهای محلی،بازی های بومی سایت آکا
پربازدیدها
تبلیغات